Het laatste jaar / Matt Goodfellow ; met illustraties van Joe Todd-Stanton ; vertaald [uit het Engels] door Willem Jan Kok

Nathan groeit op in een ietwat problematisch gezin (zacht uitgedrukt): hij en zijn twee jongere broertjes zijn van verschillende (afwezige) vaders, moeder is jong, werkloos, een flinke drinker en vaak de hort op. Ze leven in armoede, maar wel in liefde.

Het Beest

Nathan heeft last (gehad) van flinke woedeaanvallen, die hij zelf Het Beest noemt. Na twee jaar therapie weet hij Het Beest meestal met ademhalingsoefeningen te verjagen. Voor zijn broertjes is hij heel lief en zorgzaam, mede vanwege tekortschieten van hun moeder.

Beste vriend

De boel komt voor Nathan op zijn kop te staan als zijn trouwe beste vriend PS overloopt naar vijand, en hufter, Luke. En Nathan links laat liggen. En al helemaal als vervolgens Nathans woeste kleuterbroertje ernstig ziek wordt.

Meester Joshua

Gelukkig heeft Nathan een fantastische leraar, in de vorm van de immer zingende meneer Joshua. Een enorm betrokken man, die veel oog en hart heeft voor Nathan en zijn problemen. Zijn motto is Every little thing gonna be alright uit Bob Marley’s liedje Three little birds. Ook is meester Joshua net als Nathan groot fan jeugdauteur David Almond.

Skellig

Veelvuldig komt dan ook David Almonds Skellig langs, over een jongen met een heel ziek babybroertje, die in een schuurtje een vreemde man vindt die het midden houdt tussen een zwerver en een engel. Prachtig boek, al moest ik wel een beetje graven in mijn geheugen: ik heb het lang geleden aan mijn zonen voorgelezen (en de film gezien). Er zijn veel parallellen tussen Het laatste jaar en Skellig. Hopelijk zet het de lezer van Het laatste jaar aan tot het lezen van Skellig.

Levenloos

Vertaler Willem Jan Kok kreeg onlangs de Filter Vertaalprijs voor kinder- en jeugdboeken 2026 voor dit boek. Het laatste jaar is een versroman: in (niet rijmend) vers met korte zinnen en weinig woorden wordt een jongetje neergezet, in moeilijke omstandigheden, met ook gedichten van Nathans hand. Bijna ademloos was ik meteen verkocht. Vooral de scène waarin Dylan levenloos in zijn bedje wordt gevonden en met loeiende sirenes wordt afgevoerd grijpt je bij de strot. Niet te doen om dat met droge ogen te lezen. Bijzonder knap om in zo weinig woorden zoveel neer te zetten. En ook om dat te vertalen naar iets dat zo natuurlijk leest.

Engelenvleugels

Joe Todd-Stanton voorzag het verhaal van lieve tekeningen, waarin de engelenvleugels en Het Beest een belangrijke rol spelen.

Het eerste jaar

Het laatste jaar is een prachtig, heftig, maar ook hoopgevend en liefdevol boek voor kinderen vanaf ca. 10 jaar. Ik ben er nog niet klaar mee en heb het vervolg Het eerste jaar, waarin Nathan naar de middelbare school gaat, ook maar meteen gereserveerd.