Een tuintje op je buik : over de dood en alles eromheen / Katharina von der Gathen, Anke Kuhl ; vertaald [uit het Duits] door Esther Ottens

Een paar jaar geleden zag ik dit boek liggen tussen de mooie collectie jeugdboeken in de museumwinkel van Schloss Charlottenburg in Berlijn: een boek over de dood in al zijn facetten, geweldig geïllustreerd door Anke Kuhl. En een tijd later was die daar ineens, tussen de nieuwe jeugdboeken: de vertaling. Voor de illustraties kreeg het dit jaar een Zilveren Penseel en voor de vertaling was het dit jaar genomineerd voor de Filter Vertaalprijs. En nu heb ik het eindelijk gelezen.
De onderwerpen die behandeld worden zijn: waar mensen aan doodgaan, hoe doodgaan gaat, over de uitvaart, rouwen en leven met de doden. En dat allemaal op allerlei manieren. Terwijl ik dit tik vind ik het meteen heel zwaar en saai klinken, maar dat ik het juist niet! Het is super interessant, soms een klein beetje engig, soms grappig en regelmatig heel troostrijk. Vooral wanneer mensen die werken met de dood (verschillende beroepen) over hun vak vertellen. En waar het over rouwen gaat. De illustraties vrolijken de boel ook op, en meerdere hoofdstukken eindigen met een moppenpagina. Aan het einde van het boek zitten ook nog knutseltips: een doodshoofdmasker en een doodskistje.
Van de illustraties van Anke Kuhl word ik altijd erg vrolijk. Soms is de kaft van een boek dankzij haar al hilarisch, zoals bij Dus jij en mama hebben het gedaan?! : 101 kindervragen over seks, waarbij een kind, staand op een stoel, met een beschuldigende vinger naar dienst verschrikte vader wijst. Meestal illustreert ze informatieve kinderboeken (of dat zijn degene die het meest naar het Nederlands vertaald worden), maar een van mijn favorieten Alle kinderen : een abc van gemene versjes is een supergrappig ABC-prentenboek.
Voor Een tuintje op je buik doen de illustraties er enorm toe: niet alleen zijn de illustraties vaak (zoals Anke Kuhl’s stijl is) vrolijk, grappig, stripachtig en kleurrijk, maar ook heeft ze de dode mensen heel goed weten te tekenen, of ook moeilijke dingen zoals een dood lichaam met lijkvlekken, en verdriet en andere emoties. Ook heeft ze zich uitgeleefd op allerlei soorten urnen, kisten, en heel veel verschillende mensen en dieren. Heel mooi vind ik ook hoe ze alle mensen heeft getekend die geïnterviewd zijn over hun werk met de dood. Ze zien er even vriendelijk en warm uit als hun verhaal is, zoals de stoppelige en bebrilde uitvaartverzorger Martijn, die de tillift om de overledene makkelijk mee op te tillen demonstreert door er op te gaan liggen en vrolijk te zwaaien naar de lezer. Ik wil nu ook een Martijn voor mijn dierbaren of mijzelf.
Bij de uitreiking van de Filter Vertaalprijs vertelde vertaler Esther Ottens over moeilijkheden zoals dat er dingen waren die in het boek zitten, maar die totaal niet gangbaar zijn in Nederland en daardoor niet vertaalbaar naar de Nederlandse situatie. Ik kan me ook voorstellen dat alle moppen en uitdrukkingen een uitdagende puzzel waren. Voor wie niet oplet zou het gewoon als een oorspronkelijk Nederlands boek kunnen overkomen. Mooie en fijne vertaling.
Ik vind Een tuintje op je buik echt een fantastisch boek, dat enorm veel informatie geeft over allerlei facetten van de dood, en dat daarbij interessant, geestig en troostrijk is. En daarmee de dood ook gewoon maakt. En daarover gesproken: het eindigt (in ieder geval in de Nederlandse vertaling) met een gedicht uit de geweldige dichtbundel van Bette Westera over de dood: Doodgewoon.
Een tuintje op je buik is voor kinderen vanaf ca. 9 jaar, die nieuwsgierig zijn naar de dood, of met de dood te maken hebben. Trouwens ook voor volwassenen een aanrader.

Geef een reactie