De legendarische schat van Hell Gate / Davide Morosinotto ; vertaald [uit het Italiaans] door Pieter van der Drift en Manon Smits

In het New York van de jaren 1920 vindt de Kakkerlakkenbende (een groepje kinderen uit de Italiaanse wijk dat door anderen met de nek wordt aangekeken) een dode man onder een spoorbrug, wat het begin is van een bijzonder avontuurlijke zoektocht naar een schat.

De dakloze wees Rico, een van de Kakkerlakken, had de dode man al eerder gevonden, en neemt later zijn vrienden mee. Die eerste keer alleen had hij gecheckt of de dode iets van waarde bij zich had, maar dat was niet het geval. Hij vond alleen in een van de sokken van de man een luciferdoosje. Met daarin, behalve lucifers, een tekeningetje van een zeilschip en een sleutel.

En die vondst is het begin van een hele spannende zoektocht, waarbij de Italiaanse-New Yorkse maffia hen op de hielen zit, en de Kakkerlakken met veel smoesjes en gelieg richting de ouders, ‘noodzakelijk’ crimineel gedrag, en huisarrest dat ze noodzakelijkerwijs moeten negeren, steeds meer te weten komen.

De legendarische schat van Hell Gate is waanzinnig vormgegeven: want het boek IS het luciferdoosje. Althans: de kaft is gemaakt als luciferdoosje waarbij je het boek daadwerkelijk als lade uit de wikkel moet schuiven, waarbij de wikkel de buitenkant is van het luciferdoosje. Op de voorkant van de kaft lijk je het doosje in te kijken en zie je de lucifers, het papiertje met de tekening van het schip, en een beetje onder de lucifers verstopt: de sleutel. Bij de bibliotheekexemplaren ontbreekt uiteraard de wikkel.

Ook bijzonder zijn de vele bijlagen in het boek: afbeeldingen van oude reiskisten, koffers en tassen met inhoud, reiskaartjes en -tijden, vele ‘certificates of arrival’ (zo goed als alle documenten zijn in het Engels), bevlekte pagina’s uit een oud dagboek, identiteitspapieren, krantenartikelen en arrestatiedocumenten. Heel mooi, en heel tof om allemaal uitgebreid te bekijken en te lezen. Aardig wat Engels kunnen lezen is dus wel handig. De grafische bewerking is door Stefano Moro (met behulp van AI-systemen).

Het verhaal is verzonnen, maar het (gezonken) schip heeft werkelijk bestaan. Evenals meerdere personen in het verhaal waaronder jeugdbibliothecaris bij de New York Public Library: Anne Carroll Moore. DuckDuckGo haar even (of welke zoekmachine je dan ook gebruikt), want zij blijkt supercool te zijn geweest. Behalve jeugdbibliothecaris was ze ook kinderboekenrecensent, kinderboekenschrijver en schreef ze artikelen over jeugdbibliotheken en het belang van mooie, goede kinderboeken. Een pionier in het vakgebied.

Terwijl ik het boek las, moest ik denken aan de film Stand by me, naar het boek The body / Het lijk van Stephan King over een bevriend groepje jongens (ook de gepeste buitenstaanders) die eropuit trekken om een lijk te vinden waar ze iets over hebben opgevangen. En Trash (winnaar van de Gouden Lijst en ook verfilmd, maar daar ken ik juist alleen het boek van): over een groepje vrienden dat op een vuilnisbelt een tas met sleutel en identiteitsbewijs vindt en zodra ze de hele corrupte politiebende achter zich aan krijgen, beseffen dat ze iets heel belangrijks hebben gevonden. Beide lievelings van mij. Trash is inmiddels al wat ouder. Wees zuinig op je bibliotheekexemplaar als je die nog in collectie hebt.

In tegenstelling tot alle andere boeken van Morosinotto is De legendarische schat van Hell Gate niet bij C ingedeeld (12-15 jaar), maar bij B (10-15). Daar ben ik het niet mee eens (te moeilijk, te heftig, te dik [ruim 500 pagina’s], mishandeling van kinderen, bijna alle documenten zijn in het Engels, het boek zal niet tot zijn recht komen in de B-kast en niet gevonden worden door de C-lezers). Ik heb hier een mail over gestuurd naar ons collectieopperhoofd, en ook over Spot en over een graphic novel over evolutie die ik ook verkeerd vond ingedeeld, en ik kreeg vrij snel terug dat NBD Biblion het gaat aanpassen. Wat fijn!

Ik vind De legendarische schat van Hell Gate een prachtig, geweldig, lekker spannend avonturenboek. En al die documenten en foto’s erbij maken het alleen nog maar toffer. Evenals de kaft. Geef het cadeau, dan heeft de lezer de mooiste versie, en kan er lekker lang over doen. Voor jongeren vanaf ca. 12 jaar. Eventueel voorlezen vanaf ca. 10 jaar, aan kinderen die wel wat kunnen hebben.