De nacht is van Kat / Yoko Heiligers

Tussen de nieuwe boeken trok deze knappert meteen mijn aandacht: groot formaat met op de kaft een groot afgebeelde witte kat (althans: groot voor op een kaft, ongeveer de ware grootte van een echte kat [ik heb het boek even naast mijn kat gehouden, die wat verstoord opkeek uit haar slaap]), tegen een nachtelijke achtergrond in blauw met geelaccenten. Binnenin prachtige illustraties, en weinig tekst. ‘Vanaf ca. 4 jaar’, aldus de boekhoek. Ik besloot dat ik het best wel kon voorlezen aan mijn publiekje van 0-3 jaar. Al was het maar voor mijn eigen plezier.

Maar ook bij mijn voorleespubliekje sprak de kaft aan: tussen de vijf boeken die ik had meegenomen, wezen twee peuters dit boek aan om als eerste voor te lezen. Des te beter.

Het is avond. Een meisje ligt in bed, de kat bovenop haar. Mama kust het meisje ‘Welterusten, goedenacht.’ Mama zegt ook nog even de kat gedag: ‘Dag Kat, slaap zacht.’ Maar Kat heeft hele andere plannen: Dagkat? Nachtkat!, waarop ze uit het raam sprint en het avontuur opzoekt.

De klok slaat acht, Kat is niet moe. Het is tijd voor de dieren van schemer en nacht. We zien van alles: kippen op stok, een loerende vos die gelukkig wordt weggejaagd door de wakende haan, uilen en vleermuizen, spinnen, reeën en dassen, glimwormen, nachtvlinders en muggen. En voor wie goed kijkt zijn er op de illustraties nog meer dieren te zien dan in de tekst worden genoemd.

Het is pas tien uur, Kat is klaarwakker. Het is tijd voor een bezoek aan de mensen. De mensen (vooral volwassenen) zijn nog van alles aan het doen: van hobby’s en chillen, tot voorbereidingen voor bed (er wordt ook voorgelezen op bed aan twee kinderen). Er wordt ook nog druk getikt op een laptop in een kamer vol boeken en iemand zet de vuilnis buiten. Op de volgende pagina’s gluurt Kat juist bij de slapende, of op zijn minst in bed liggende, mensen naar binnen. Daarna komen de werkende mensen, en de feestende mensen.

Het is middernacht. Kat is nog niet moe. Kat houdt zich bezig met spoken (of zijn het wolken?), sterren(beelden), springen en op de pootjes terechtkomen en drinken uit de vijver waar kikkers kwaken en waterlelies dichtgaan.

Het is drie uur, Kat is nog lang niet moe. Tijd voor… andere katten, en later het ochtendgloren, fluitende vogels, de laatste mensen en dieren die gaan slapen, de eerste mensen en dieren die opgaan.

Kat is moe, het is al zes uur. Tijd om naar huis toe te gaan. Kat klimt thuis een groene trap op, met op de muur een soort jaren 1920 behang (zo mooi! zo wil ik mijn trappen ook) en klimt weer terug op het meisje dat juist aan het ontwaken is. Goedemorgenkat? Goedenachtkat!

Hoewel het boek weinig tekst heeft, is het toch informatief. Zo nu en dan worden vragen gesteld, waarover nagedacht en gesproken kan worden of die met goed kijken in de illustraties beantwoord kunnen worden. Er komt op een hele prettige, speelse manier behoorlijk veel informatie langs. Maar je hoeft er niet per se wat mee: je kunt het boek ook gewoon lezen als een leuk verhaal over een kat die op stap gaat en als kijkboek. Maar voor wie wel geïnteresseerd en meer wil weten, staan er achterin het boek nog vier pagina’s met verdieping. Over de verschillende dieren die we in het boek tegenkomen, bloemen, nachtberoepen, slaap, spookuur, de nacht, vallende sterren, de maan en sterrenbeelden. Zo leuk voor nieuwsgierige kleuters!

De illustraties vind ik ook prachtig. De prent op de schutbladen zet al meteen de toon: zwaluwen in een zwerm in de schemering, en ze vliegen in de vorm van een kat. De meeste illustraties zijn donker, details en lichtgevende dingen lichten mooi op. Hoe verder de nacht vordert, hoe minder lichten. Waar de mensen nog wakker zijn is er juist veel licht en kleur, gezellige kamers met leuke details. Vijf keer is er een grote illustratie van het dorp, precies op dezelfde plek, maar op verschillende momenten van de avond, momenten in de nacht tot de vroege ochtend. Heel leuk om de vele verschillen te bekijken. Sommige illustraties zijn juist veel meer ingezoomd.

Yoko Heiligers kennen we (vooral) van Mensendieren dat een Zilveren Penseel kreeg en de illustraties voor De lijst van Violet Sopjes dat genomineerd was voor de Woutertje Pieterse Prijs 2025.

De nacht is van Kat is een boek om oneindig vaak (voor) te lezen en te bekijken, een boek waarvan ik zeker weet dat ook mijn – inmiddels grote – kinderen geweldig zouden hebben gevonden. In principe voor kinderen vanaf ca. 4 jaar, maar ook al leuk voor peuters van 3, al zal bij de meesten de informatie nog een beetje boven de pet zijn, maar het verhaal en de illustraties zijn al helemaal leuk. En als ze het boek zelf hebben groeien er vanzelf wel in.