Er was eens een kasteel

Er was eens een kasteel / Piers Torday ; vertaald [uit het Engels] door Aimée Warmerdam

Al begint de titel met ‘Er was eens…’, het boek eindigt niet met ‘en ze leefden nog lang en gelukkig’. Al speelt het verhaal zich af gedurende een witte kerst, het is geen kerstverhaal.

De dag voor kerst gaat het gezin Mallory (moeder en 3 kinderen) op weg naar opa en oma om kerst te vieren.  De kinderen hebben niet erg meegewerkt met zich aankleden en hun tas inpakken: oudste dochter Roos had zich verkleed (in badjas) als haar grote heldin de piratenkoningin, kwetsbaar dromertje Muis was zelfs nog in pyjama en had alleen zijn knuffelpaard Efel ingepakt en kleintje Esmee was nog maar een baby. Een wat opgefokte moeder wil gauw vertrekken: de weg gaat langs een berg en het is gaan sneeuwen. Onderweg gaat het steeds harder sneeuwen, het zicht is slecht, Roos wordt wagenziek en de kinderen maken ruzie. De perfecte ingredienten voor een ongeluk, en dat gebeurt dan ook.

Vanaf dat moment splits het verhaal zich in tweeen, waarbij het vooral om het verhaal van Muis gaat: Muis is in een soort hallucinogene angstdroom beland, waarbij zijn speelgoed tot leven is gekomen en hij op zoek moet naar ‘het kasteel’, waarbij niemand weet of het wel bestaat. Het verhaal is vaak sprookjesachtig, soms nachtmerrie-achtig, maar ook heel vaak grappig (zoals zijn knuffelpaardje Efel, dat is veranderd in een groot, vrouwelijk en vaak sarcastisch paard). Het andere verhaal is het verhaal van de andere gezinsleden, en vooral Roos die als enige bij bewustzijn is en zich bevindt in een auto die op kop staat (zij hangt ondersteboven in haar gordel) en moet constateren dat ze vast zit, moeder buiten bewustzijn is en Muis zich niet in de auto bevindt (Muis had vlak voor het ongeluk zijn gordel losgeklikt om zijn plastic T-rex te pakken te krijgen). En later wordt dat verhaal aangevuld met de reddingsactie die tot stand is gekomen zodra opa en oma alarm hebben geslagen omdat hun dochter en kleinkinderen nooit zijn aangekomen.

Er zijn twee helden in dit verhaal: Muis in zijn eigen koortsige fantasiedroom en Roos die, met de heldendaden van de piratenprinses als inspiratie, iedereen probeert te redden.

Ik vind het een heel bijzonder boek: de tweedeling, maar sowieso ook het ongeluk dat toch behoorlijk heftig is en dat je ook niet vaak tegenkomt in boeken voor deze leeftijd (9-12 jaar). Gedurende het grootste deel van het verhaal bleef ik me afvragen waar Muis was: lag hij verderop in de sneeuw? Was hij gewond? Onderkoeld? Of liep hij in verwarde toestand rond? En zou iedereen het wel redden? Dat maakte mij extra gehaast om door te lezen.

Ik moet niet te veel verklappen, maar ik zeg wel: het is geen kerstverhaal, er is geen happy end. De epiloog verzacht de pijn wel wat op het eind, al zou je zonder de epiloog het nog eventueel als een open einde kunnen beschouwen en er zelf een vrolijker einde bij kunnen bedenken.

Het boek is absoluut mooi en meeslepend. Toen ik het uit had, bleef het nog behoorlijk in mijn hoofd hangen. Gezien de heftigheid zou ik het vooral aanraden om voor te lezen, en anders voor kinderen die wel wat kunnen hebben.

In de Aanschafinfo van NBD-Biblion staat dat Muis autistisch is. Ik kan het niet helemaal uit het boek opmaken. Muis is wel erg jong voor zijn leeftijd, kwetsbaar en dromerig. Het enige wat mij op dat gebied opvalt is dat hij niet door het sarcasme van zijn paard Efel heen kan kijken en zien hoe ze hem steeds probeert te helpen en ook lief en bezorgd is.

 

De boom

De boom / Amandine Laprun

Heel bijzonder tekstloos prentenboek over een boom gedurende alle maanden van het jaar: van vrolijke bloesem, tot blaadjes, tot kersen, verkleurende blaadjes, kale takken en sneeuw en uiteindelijk weer bloesem. Ondertussen komen er allerlei verschillende dieren lang, vooral veel (soorten) vogels. In de herfst is er ook vogelvoer in de boom gehangen, dat in de loop van de herfst en de winter steeds verder slinkt. Twee kinderen komen regelmatig langs: lezen boeken in de boom, plukken kersen, en maken een sneeuwpop. Je kunt het boek volledig openvouwen en rechtop zetten.

Maar is dit boek voor te lezen? De kinderen bij het voorlezen in de bibliotheek kozen als eerste dit boek (ik moest nog even demonstreren hoe de boom uitgeklapt en neergezet kan worden). Hoewel er geen woorden in staan, is er zoveel te zien en te bespreken dat voorlezen absoluut kan. De kinderen waren erg enthousiast en ik moest ze geregeld vragen weer even te gaan zitten, omdat ze er het liefst met hun neus bovenop stonden.

Het boek is dus niet alleen een pronkstuk, maar ook leuk en goed te gebruiken. Vanwege de kwetsbaarheid zullen wij het in onze bibliotheek niet uitlenen.

Dit is geen bedtijdverhaaltje

Dit is geen bedtijdverhaaltje / door Will Mabbitt & Fred Blunt ; vertaling [uit het Engels]: Marjolein Algera

Komisch prentenboek over een vader die nog 1 laatste verhaaltje zou voorlezen aan zijn erg fantasievolle dochter. Het wat zoete verhaaltje dat papa kiest, over een schattig roze katje dat een verjaardagspartijtje viert, vliegt volledig uit de bocht als dochtertje mee gaat bedenken: een leeuw doet zijn intrede, een lichtzwaard (veel leuker cadeau dan het werkelijke cadeau in het zoete boekje: een knuffeldier) en vervolgens wordt egelvriendje ontvoerd door een reuze dinorobot, maar roze katje en haar vriendjes weten hem gelukkig te bevrijden. Eind goed al goed, behalve dan dat vader na het bedtijdverhaaltje beduusd moet bijkomen in zijn luie stoel met een glaasje wijn.

Kerstfeest met Beer

Kerstfeest met Beer / Bonny Becker ; illustraties Kady MacDonald Denton

Over deze mopperende beer en zijn vrolijke muisvriendje zijn al meerdere prentenboeken verschenen. In dit boek gaat het over hun eerste kerst samen. Beer heeft uberhaupt nooit kerst gevierd: hij had voordat Muis onverwacht in zijn leven verscheen in ‘Bezoek voor Beer’ waarschijnlijk behalve geen zin, ook nog nooit vrienden of familie gehad om kerst mee te vieren (dat staat nergens, maar is mijn mening als Beer-kenner). Beer heeft ter voorbereiding boeken gelezen over het vieren van kerst en hieruit heeft hij begrepen dat kerst om twee dingen draait: verhalen voorlezen en augurken. Volgens Muis draait het om cadeautjes en licht paniekerig gaat hij op zoek in het huis van Beer, ook al blijft Beer beweren dat er geen cadeautjes zijn. Uiteindelijk blijken ze toch allebei iets moois voor de ander te hebben gekocht en is vooral de slee voor Beer een groot succes: want daar kunnen ze met z’n tweeen pret mee maken. Dit gezellige kerstboek leent zich ook om het te hebben over de vraag: waar draait kerst eigenlijk om? Bij het voorlezen deze week in de bibliotheek geen hebberige kinderen: volgens hen is het allerbelangrijkste van kerst de kerstboom.

Broederschap van de Bok

Broederschap van de Bok / Reggie Naus

Een tijdje geleden waren we met gezin in de Efteling en was mijn 10-jarige dochter na de attractie Villa Volta buitengewoon geïnteresseerd in de Bokkenrijders. Toevallig hadden we de dag daarvoor het nieuwe boek van Reggie Naus, over de Bende van de Bokkenrijders, nieuw in de collectie. Door NBD-Biblion (de bibliotheekboekhandel) aangeboden als B-boek, dus voor kinderen tussen de 9 en 12 jaar. Helemaal mooi dus: die zou ik gaan voorlezen aan mijn dochter.

In Broederschap van de Bok worden, om beurten, twee verhalen verteld: het verhaal van de straatarme jongen Peter, die zich in de 18e eeuw bij de Bokkenrijders aansluit, vooral om voor zijn zieke moeder te kunnen zorgen, maar ook vanwege de missie van de Bokkenrijders die hem aanspreekt. Het andere verhaal speelt in onze tijd en gaat over Fleur en haar moeder Anna, die als deskundige op het gebied van de Bokkenrijders ingeschakeld wordt door de politie, omdat er een bende actief is die veel gemeen lijkt te hebben met de Bende van de Bokkenrijders uit de 18e eeuw.

Beide verhalen zijn ontzettend spannend en meeslepend, de combinatie van verleden en heden is in dit geval heel interessant, en uiteindelijk komen de verhalen steeds dichter bij elkaar. Al snel begon ik me af te vragen of dit niet eerder een C-boek zou moeten zijn (vanaf 12 jaar), en nadat ik had besloten dat ik er inderdaad C van zou laten maken, kwam ook het wijzigingsbericht van NBD-Biblion: ook de recensent had het boek bij C ingedeeld. Daarna werd het boek alleen maar heftiger: geweld en martelingen, en een hele hoop ophangingen. Hier en daar kneep mijn dochter mijn been dan ook fijn tijdens het voorlezen, en piepte af en toe dat ze het wel heel erg eng vond. Gelukkig vond zij, net als ik, het boek ontzettend mooi, en heb ik wel mogen doorlezen. Gisteravond hebben we het uitgelezen, inclusief het nawoord waarin nog wordt toegelicht wat echt was, wie echt heeft bestaan, wat nooit helemaal duidelijk is geworden en welke aan de Bokkenrijders gerelateerde plekken er nog allemaal in Limburg te vinden zijn. En toen was het boek helaas echt uit en zuchtte mijn dochter: ‘Ik hou van geschiedenis’ en bekende dat dit het allereerste boek was waarbij ze een traantje had moeten laten.

Van mij had het Leestip van de Jonge Jury mogen worden.  Dan wordt het maar: absolute aanrader van de jeugdbibliothecaris.